روستاي تركمان
همدان -ملایر - جوکار - روستای ترکمان 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

کشت قارچ خوراکی

به‌ همان‌ اندازه‌ که‌ محبوبیت‌ قارچ‌ در رژیم‌ غذایی‌ آمریکایی‌ افزایش‌ می‌یابد، علاقه‌مند ی برای ‌تخصص‌ یافتن‌ در امور مربوط‌ به‌ قارچ‌، تبدیل‌ به‌ یک‌ سرگرمی‌ و نیز تجارتی‌ کوچک‌ می‌شود.امروزه‌ بسیاری‌ از فروشگاههای‌ انواع‌ گوناگون‌ از قارچ‌ها را عرضه‌ می‌دارند و روش‌های‌ مورداستفاده‌ برای‌ تولید محصولات‌ مربوط‌ به‌ چند نوع‌ قارچ‌ معمول‌ دیگر، آنچه‌ در پی‌ می‌آید. شرح‌مختصری‌ است‌ از مواد و روش‌های‌ مورد استفاده‌ برای‌ تولید محصولات‌ مربوط‌ به‌ چند قارچ‌خوراکی‌ کشت‌ شونده‌ی‌ معروف‌.
قارچ‌ چیست‌؟
قارچ‌، میوه‌ای‌ از تیره‌ی‌ رویندگان‌ قارچی‌ است‌؛ مشابه‌ سیبی‌ بر یکی‌ درخت.‌ بیشتر قارچ‌ها، به‌دلیل‌ تشکیل‌ کولونی‌ به‌ جذب‌ مواد مغذی‌ از چوب‌، برگهای‌ فرو افتاده‌ و ترکیبات‌ موجود در خاک‌و غیره‌، قابل‌ مشاهده‌ نیستند. به‌ عنوان‌ یک‌ مجموعه‌، قارچ‌ها می‌توانند بر سطح‌ هر منبعی‌ که‌دارای‌ کربن باشد، به‌ شکل‌ لایه‌ای‌ رشد کنند. یک‌ گیاه‌ قارچی‌ از تارهای‌ شاخه‌ شاخه‌ ولوله‌ای‌ شکل‌ متعددی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ که‌ Hyphae نام‌ دارند. مجموعه‌ Hyphae ها رامیسیلیوم‌ می‌نامند. بسیاری‌ از گیاهان‌ قارچی‌، که‌ برخی‌ از قارچ‌ها را نیز شامل‌ می‌شود،Soprophyte (پوده‌زی‌) هستند و غذای‌ خود را با تشکیل‌ کولونی‌ بر ترکیبات‌ ارگانیک‌ مرده‌بدست‌ می‌آورند. اگر یک‌ میسیلیوم‌ پژمرده‌ شود، همچنان‌ انرژی‌ کافی‌ را برای‌ باز تولید خود داراخواهد بود. هنگامی‌ که‌ ترکیبات‌ دما، رطوبت‌ نسبی‌، میزان‌ دی‌اکسید کربن‌ و...همگی‌ مناسب‌باشند، گیاهان‌ قارچی‌ ساختار پیشرفته‌ای‌ را سازمان‌ می‌دهند که‌ همان‌ قارچ‌ آشناست‌. قارچ‌ها،میلیون‌ها هاگ‌ را می‌پراکنند که‌ عملی‌ مشابه‌ دانه‌ی‌ گیاهان‌ دارند. شماری‌ از این‌ قارچ‌های‌پوده‌زی‌، برای‌ قارچ‌های‌ قابل‌ خوردنی‌ که‌ به‌ عمل‌ می‌آورند، کشت‌ می‌شوند.
برخی‌ از این‌ قارچ‌ها انگل‌ هستند و بر گیاهان‌، جانوران‌ و یا سایر قارچ‌ها می‌زیند. برخی‌انگل‌ها، بیماری‌ زا و مضرند و برخی‌ نیز سودمند مشارکت‌ دو طرفه‌ی‌ قارچی‌ که‌ در ریشه‌ی‌ گیاهی‌زندگی‌ می‌کند (گیاهی‌ که‌ مواد قندی‌ قارچ‌ را تلقین‌ می‌کند) با آن‌ گیاه‌ (که‌ ترکیبات‌ معدنی‌ را ازقارچ‌ دریافت‌ می‌کند)، را Mycorrhiza می‌نامند. بسیاری‌ از قارچ‌ها، در رابطه‌ای‌ Mycorrhiza با درختان‌ به‌ سر می‌برند. و درست‌ به‌ همین‌ دلیل‌ است‌ که‌ جنگلها نسبت‌ به‌ جویندگان‌ قارچ‌ بسیارسخاوتمند از: برخی‌ از قارچ‌ها، مانند پودکینی‌، ماتسوتا که‌ و چانتلوز، جزو قارچ‌های‌ میکور میزان‌هستند و به‌ هیچ‌ وجه‌ قابل‌ کشت‌ نیستند. مگر آنکه‌ خود آن‌ درختان‌ نیز کشت‌ شوند. این‌ قارچ‌ها،گاهی‌ اوقات‌ در فروشگاهها یافت‌ می‌شوند؛ وانگهی‌ همگی‌ آنها از جنگل‌ جمع‌آوری‌ شده‌اند.

قارچ‌های‌ بسیار مرغوب‌ چیستند؟
محبوبترین‌ قارچی‌ که‌ امروزه‌ در ایالات‌ متحده‌ی‌ امریکا مصرف‌ می‌شود، قارچ‌های‌ دکمه‌ای‌سفید هستند. از آنجا که‌ این‌ قارچ‌، بازار را در تصرف‌ خود دارند. بسیاری‌ قارچ‌ دیگری‌ را بهترین‌قارچ‌ موجود می‌شناسند. پورتوبلو (Portobolle) محبوبترین‌ قارچ‌ مرغوب‌ است‌. با این‌ همه‌،این‌ قارچ‌ تنها، نژاد قهوه‌ی‌ قارچ‌ دکمه‌ای‌ سفید است‌. در ایالات‌ متحده‌، قارچ‌های‌ مرغوب‌ دیگرعبارتند از: Enoki, Oyster, Shiitake چند قارچ‌ قابل‌ کشت‌ دیگر نیز وجود دارد، اما به‌ شکل‌گسترده‌ای‌ در دسترس‌ نیستند.

از چه‌ سطوح‌ کشتی‌ برای‌ رشد قارچ‌ استفاده‌ می‌شود؟
اگر چه‌ قارچ‌های‌ دکمه‌ای‌ عادی‌، بر لایه‌ای‌ از کود نباتی‌ می‌رویند، بشیتر قارچ‌های‌ مرغوب‌، برسطحی‌ از خک‌ اره‌ که‌ به‌ آن‌ مواد مغذی‌ دیگری‌ افزوده‌ شده‌ است‌. رشد داده‌ می‌شوند. بیساری‌ ازانواع‌ چوب‌ مناسبند، اما در این‌ میان‌، توسکا و بلوط‌ بهترین‌ها هستند. سدر و ماهوت‌ در برابرعسل‌ تشکیل‌ کلنی‌ توسط‌ گیاهان‌ قارچی‌ مقاومند و نباید مورد استفاده‌ قرار گیرند. صنوبر نیز ازآنجا که‌ قارچ‌ کاشته‌ شده‌ توسط‌ صمغ‌ درخت‌ خنثی‌ می‌شود، نامناسب‌ است‌. درشتی‌ دانه‌های‌خاک‌ اره‌ باید به‌ اندازه‌ی‌ دندانه‌های‌ اره‌های‌ معمولی‌ باشد.
تراشه‌های‌ بزرگتر نیز می‌توانند اضافه‌ شوند. خاک‌ اره‌ را باید در دمای‌ ْF250 در فشاری‌ درحدود 15 پاوند بر اینچ‌ مربع‌ استریلیزه‌ کرد. این‌ عمل‌ را می‌توان‌ در یک‌ دیگ‌ و یا یک‌ مخزن‌گرمایی‌ ـ فشاری‌ انجام‌ داد. دستورالعمل‌ معمول‌ برای‌ تهیه‌ خاک‌ اره‌ی‌ مغزی‌ شده‌ عبارت‌ است‌ از:
76% خاک‌ اره‌، 12% اوزن‌، 12% سبوس‌ و بعلاوه‌ 65% رطوبت‌. در نظر داشته‌ باشید که‌دستورالعمل‌ها همیشه‌ مبتنی‌ بر وزن‌ عوامل‌ مذکور در حالت‌ خشک‌ (وزن‌ خشک‌) هستند، چراکه‌ گنجایش‌ رطوبت‌ این‌ عوامل‌ (عناصر)، تغییر می‌کند. ظرف‌ صنعتی‌ استاندارد برای‌ رشد دادن‌قارچ‌ خوردنی‌ مرغوب‌ در خاک‌ اره‌، یک‌ ظرف‌ پلاستیکی‌ مقاوم‌ در برابر گرماست‌ که‌ یک‌صفحه‌ی‌ فیله‌ی‌ به‌ آن‌ متصل‌ شده‌ است‌؛ این‌ فیلتر، اجازه‌ی‌ مبادله‌ی‌ گاز را می‌دهد اما از ورودمیکروارگانیسم‌های‌ آلوده‌ کننده‌ جلوگیری‌ می‌کند.

قارچ‌ها چگونه‌ رشد داده‌ می‌شوند؟
راههای‌ بسیاری‌ برای‌ رشد دادن‌ قارچ‌ها وجود دارد؛ اما تولید همیشه‌ در سه‌ مرحله‌ اصلی‌انجام‌ می‌شود. بذرپاشی‌، کاشت‌ در زمین‌، تبدیل‌ به‌ میوه‌ به‌ بار آمدن‌ بذرها، تشکیل‌ کامل‌ کلنی‌ِ برروی‌ سطحی‌ مناسب‌ است‌ که‌ با تلقیح‌ آن‌ سطح‌ ادامه‌ می‌یابد؛ این‌ عمل‌ را بذرپاشی‌ می‌گویند گام‌دوم‌، کاشت‌، مرحله‌ی‌ رشدی‌ است‌ که‌ در آن‌ Pinhead (کلاهک‌ها) تشکیل‌ می‌شوند. کلاهک‌هاجوانه‌های‌ کوچک‌ میسیلیوم‌ هستند که‌ در انتهای‌ تکامل‌ خود، تبدیل‌ به‌ قارچ‌ها می‌شوند. تمام‌گونه‌های‌ قارچ‌ها، برای‌ کاشت‌ نیازمند مجموعه‌ای‌ (set) از شرایط‌ زیست‌ محیطی‌ ای‌ هستند که‌میان‌ شرایط‌ برای‌ رشد بهینه‌ی‌ میسیلیان‌، تفاوت‌ می‌کند. اگر چه‌ نه‌ همه‌ی‌ آنها، اما بیشتر افرادقارچ‌ها را در دمای‌ پایین‌تر از حالت‌ تشکیل‌ کولونی‌ بر سطح‌ خاک‌، کشت‌ می‌کنند. آخرین‌ مرحله‌،تبدیل‌ به‌ میوه‌، تکامل‌ کلاهک‌ها به‌ قارچ‌های‌ بالغ‌ است‌.




گام‌ اول‌: بذرپاشی‌، پس‌ از اینکه‌ سطح‌ خاک‌ مخصوص‌ کشت‌ آماده‌ گردید و در ظرف‌پلاستیکی‌ یا هر مخزن‌ دیگری‌ استریلیزه‌ شد، دانه‌ها بدان‌ اضافه‌ می‌شوند. دانه‌ها، بر سطح‌استریلزه‌ می‌رویند بوسیله‌ی‌ دستگاه‌ پرورش‌ دهنده‌ی‌ تولید می‌شوند و یا از گلخانه‌های‌ پرورش‌قارچ‌ بدست‌ می‌آیند. درصد خلوص‌ بذر بسیار حیاتی‌ است‌. در بسیاری‌ از قارچ‌های‌ مرغوب‌،بذر به‌ نسبت‌ 205% یا بیشتر وزن‌ خشک‌ سطح‌ خاک‌ بدان‌ اضافه‌ می‌شود. پس‌ از اینکه‌ ظرف‌پلاستیکی‌ با دقت‌ مسدود شد، با تکان‌ دادن‌ ظرف‌، بذر را بر سطح‌ خاک‌ اره‌ پخش‌ می‌کنند.سیستم‌ به‌ اندازه‌ی‌ قارچ‌، سطح‌ خاک‌ به‌ طور کامل‌ به‌ مدت‌ 2 تا 6 هفته‌ توسط‌ میسیلیوم‌ پوشانیده‌می‌شود. دمای‌ محیط‌ در زمان‌ پخش‌ بذر باید حدود 70 ـ 75 فارنهایت‌ باشد.


گام‌ دوم‌: کاشت‌ در زمین‌: برای‌ شکل‌ دادن‌ فرم‌ قارچ‌ها، دمای‌ محیط‌ برای‌ 2 راز تا 2 هفته‌ کاهش‌داده‌ می‌شود، میزان‌ CO2 با وارد کردن‌ هوای‌ تازه‌ کاهش‌ داده‌ می‌شود و بر محیط‌ نور تابانیده‌می‌شود. اغلب‌، ظروف‌ پلاستیکی‌ باز هستند و به‌ اطاقک‌ رشد منتقل‌ می‌شوند.




گام‌ سوم‌: تولید میوه‌: ظرف‌ پلاستیکی‌ که‌ اینک‌ دانه‌ها در آن‌ در حال‌ رشدان‌، در اطاقک‌ رشد،در دمایی‌ پایین‌ (63 فارنهایت‌ برای‌ بیشتر قارچ‌ها، دمای‌ میانگین‌ مناسبی‌ است‌) و نیز رطوبت‌نسبی‌ بالا 85 - 95%) قرار داده‌ می‌شود. اگر چه‌، قارچ‌ دکمه‌ای‌ سفید معمولی‌ نیازی‌ به‌ تامین‌تابش‌ نور ندارد، تمامی‌ اشکال‌ دیگر قارچ‌ها که‌ در این‌ جا مورد بررسی‌ قرار می‌گیرند، برای‌ رشددرست‌ نیاز به‌ نور دارند. برای‌ بیشتر قارچ‌های‌ مرغوب‌، ظرف‌ پلاستیکی‌ را می‌توان‌ پس‌ از فرآیندبذرپاشی‌، از رویه‌ی‌ خاک‌ اره‌ جدا کرد. در تولید قارچ‌های‌ Oyster 
Lions mane, سوراخهایی‌در ظرف‌ پلاستیکیی‌ بوجود می‌آورند و قارچ‌ها اجازه‌ می‌یابند تا از میان‌ این‌ سوراخها رشد کنند.در تولید قارچ‌ shiitake، ظرف‌ پلاستیکی‌، معمولاً به‌ طور کامل‌ برداشته‌ می‌شود چرا که‌ این‌ نوع‌قارچ‌، پوسته‌ای‌ سخت‌ بر سطح‌ خاک‌ اره‌ می‌سازد.


آیا تجهیزات‌ ویژه‌ای‌ برای‌ رشد دادن‌ قارچ‌ لازم‌ است‌؟
اگر چه‌، فرآیند بذرپاشی‌ در هر اطاق‌ پاکیزه‌ای‌ با دمایی‌ کنترل‌ شده‌ و هوایی‌ تازه‌، قابل‌ انجام‌است‌، اما تکنیک‌های‌ استریل‌ برای‌ کشت‌ موفقیت‌آمیز بسیاری‌ از قارچ‌ها، مطلقاً ضروری‌ است‌.بیشتر روش‌ها شامل‌: یک‌ سکوی‌ آزمایشگاهی‌ پاکیزه‌، (ضد عفونی‌ شده‌ توسط‌ 35% لیسول‌،10% سفید کننده‌ یا 70% اتیل‌ الکل‌). دستان‌ شسته‌ شده‌ (شسته‌ شده‌ توسط‌ صابون‌ و ریختن‌الکل‌)؛ لباس‌های‌ تمیز؛ و هوای‌ پاکیزه‌ با این‌ که‌ فیلترهای‌ HEPA کاملاً در محیط‌ کاری‌ شماضروری‌ نیستند، (ذرات‌ با اندازه‌ی‌ ـ 0.3 میکرون‌ با 99% بازده‌ از محیط‌ زدوده‌ می‌شوند و تنها 1ذره‌ از 10.000 ذره‌ در آن‌ اندازه‌، از ----- عبور می‌کند) بسیاری‌ از پرورش‌ دهندگان‌ قارچ‌، دست‌کم‌، یک‌ عدد از این‌ فیلترها را مورد استفاده‌ قرار می‌دهند. توجه‌ کنید که‌ هوای‌ پاکیزه‌ بدون‌ فیلتر،حاوی‌ 200.000 ذره‌ی‌ غبار در هر فوت‌ مکعب‌ است‌ و در مناطق‌ شهری‌ این‌ میزان‌، به‌ 10 برابرافزایش‌ می‌یابد.
اطاقک‌ رشد نیازمند شرایطی‌ ویژه‌ است‌. بعلاوه‌ وسایل‌ خنک‌ کننده‌( 65 تا 63 فارنهایت‌)رطوبت‌ می‌بایست‌ در حدود 95% (یا حتی‌ در برخی‌ شرایط‌؛ بیشتر) حفظ‌ شود و نیز وسایلی‌برای‌ به‌ حرکت‌ درآوردن‌ هوای‌ راکد حرکت‌ شدید هوا، حتی‌ در محیطی‌ با رطوبت‌ بالا، باعث‌خشک‌ شدن‌ سطح‌ زیر کشت‌ می‌شود و می‌تواند به‌ کلاهک‌های‌ حساس‌، آسیب‌ رساند. بوجودآوردن‌ محیطی‌ بسیار مرطوب‌ برای‌ پرورش‌ قارچ‌ نیز شاید عامل‌ محدودیت‌ پرورش‌ خانگی‌ این‌محصول‌ باشد. آکواریوم‌ها، چادرهای‌ پلاستیکی‌، یخدان‌ها و با منفذهای‌ سلوفوی‌ و...مخزن‌های‌ مفید رطوبتی‌ هستند که‌ برای‌ پرورش‌ قارچ‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند. یک‌ راه‌ برای‌مرطوب‌ کردن‌ یک‌ مخزن‌ این‌ است‌ که‌ جریانی‌ از هوا را (توسط‌ یک‌ پمپ‌ هوای‌ آکواریوم‌ ساخته‌شده‌ از سنگ‌ متخلخل‌) بر سطحی‌ از آب‌ نسبتاً گرم‌ و زائده‌ شود رطوبت‌ زاهای‌ گوناگونی‌ توسط‌پرورش‌ دهندگان‌ خانگی‌ قارچ‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد.

قارچ‌ (Agrocybe Aegerita) Black Poplar
این‌ قارچ‌ نسبتاً در شرایط‌ آسانی‌ رشد می‌کند اما محصول‌ آن‌ عموماً کم‌ است‌. از آنجا که‌کلاهک‌ها نسبت‌ به‌ خشکی‌ بسیار حساسند، لایه‌ای‌ از کود مرطوب‌ خزه‌ پوسته‌ی‌ خرد شده‌ی‌صدف‌ (به‌ نسبت‌ حجمی‌ به‌ ترتیب‌ 9 به‌ 1) بر روی‌ هر ردیف‌ ریخته‌ می‌شود: این‌ امر می‌تواندباعث‌ افزایش‌ محصول‌ شود.
قارچ‌ دکمه‌ای‌ معمولی‌
قارچ‌ سفید دکمه‌ای‌ و گونه‌های‌ متعدد آن‌، (Portobelini , Portobello, Crinmini) برلایه‌های‌ کود می‌رویند. ماشوره‌، به‌ تنهایی‌ یا به‌ همراه‌ کود فضله‌ی‌ اسب‌، مواد اولیه‌ی‌ کود موردنیاز است‌ و عوامل‌ ساختاری‌ و شیمیایی‌ لازم‌ را فراهم‌ می‌کند. ماشوره‌، با نیتروژن‌ غنی‌ شده‌ است‌نیتروژن‌ در حالت‌ مواد زائد گوناگون‌ کشاورزی‌ همچون‌ تخم‌ پنبه‌ و فضله‌ی‌ مرغ‌ به‌ کود اضافه‌می‌شود. در خلال‌ تولید کود، کیفیات‌ فیزیکی‌ ویژه‌ای‌ (تراوایی‌ هوا و آب‌ که‌ موجب‌ نگهداری‌فوائد آنان‌ می‌شود) و خصوصیات‌ شیمیایی‌ (در دسترس‌ بودن‌ مواد مغذی‌ برای‌ قارچ‌ و دست‌نیافتن‌ ارگانیسم‌های‌ رقیب‌ به‌ آن‌ مواد) به‌ عنوان‌ فاکتوری‌ ارگانیک‌ پدید می‌آیند و مصرف‌می‌شوند و در این‌ میان‌ حرارت‌ به‌ مدد تولید میکروارگانیسم‌ها تولید می‌شود دمای‌ مورد نیاز برای‌این‌ فرآیندها توسط‌ توده‌ای‌ از ماشوره‌ در اندازه‌ای‌ معین‌ تامین‌ می‌شود. اطاقک‌های‌ خاصی‌ دما،رطوبت‌ و هوای‌ تازه‌ی‌ کنترل‌ شده‌، همگی‌ برای‌ فراهم‌ آوردن‌ شرایط‌ صحیح‌ پاستوریزه‌ کردن‌لازم‌اند و نیز برای‌ شرایط‌ پایان‌ فرآیندهای‌ تولید کود مگر در حالتی‌ که‌ کود از پیش‌ مهیا باشد،روند پرورش‌ قارچ‌ دکمه‌ای‌ سفید بسیار تکنیکی‌ و عموماً در وادی‌ تخصص‌ پرورش‌ دهندگان‌تفریحی‌ یا خرده‌پاست‌.

قارچ‌ Enoki یا قارچ‌ سوزن‌ طلایی(‌ (Flammulina Velutipe
این‌ قارچ‌، بر روی‌ لایه‌ای‌ استاندارد خاک‌ اره‌ می‌روید و می‌توان‌ آن‌ را در محفظه‌های‌ متعددی‌،از آن‌ جمله‌: ظرف‌ در بسته‌ی‌ فیلتردار، پرورش‌ داد. از نقطه‌ نظر اقتصادی‌، قارچ‌ Enoki را معمولاًدر شیشه‌های‌ دهان‌ گشاد، بسیار شبیه‌ ظرف‌های‌ مربا، پرورش‌ می‌دهند. پس‌ از آنکه‌ کاشت‌ آنهاانجام‌ شد، قارچ‌ در تاریکی‌ و در محیطی‌ سرد، با روکشهایی‌ بر روی‌ شیشه‌ی‌ محتوی‌، برای‌افزایش‌ میزان‌ CO2، می‌روید. این‌ قارچ‌ تقریباً کلاهک‌ ندارد و حلقه‌ حلقه‌ است‌. قارچ‌ Enokiنسبتاً سریع‌ می‌روید.

قارچ‌ Maitake یا مرغ‌ درختان‌ (Grifola frondosa)
Nameko از محبوبترین‌ قارچ‌ها در ژاپن‌ است‌. این‌ قارچ‌ بر لایه‌ای‌ خاک‌ اره‌ی‌ استاندارد، درظروف‌ در بسته‌ی‌ فیلتردار می‌روید. برای‌ رویش‌ بذر، محفظه‌ را باید از رطوبت‌ بسیار بالا با مِه‌اندک‌، محافظت‌ کرد.

قارچ‌ یال‌ شیر (Hericiam Erinaceas)
این‌ قارچ‌ خوراکی‌، که‌ مزه‌ای‌ همچون‌ گوشت‌ خرچنگ‌ دارد، بر لایه‌ی‌ خاک‌ اره‌ی‌ استانداردمی‌روید. برخلاف‌ بسیاری‌ از قارچ‌ها، این‌ قارچ‌ دارای‌ پره‌های‌ حاوی‌ هاگ‌ نیست‌؛ در عوض‌،هاگ‌های‌ آن‌ توسط‌ دندانه‌هایی‌ که‌ همچون‌ تندیل‌های‌ ظریفی‌ از زیر آن‌ آویزان‌ هستند، تولیدمی‌شود.

قارچ‌ صدف‌ صورتی‌ (انواع‌ Pleurotus)
قارچ‌ صدف‌ صورتی‌، راحت‌ترین‌ قارچ‌ خوردنی‌ برای‌ پرورش‌ دادن‌ است‌. انواع‌ گوناگون‌ قارچ‌صدفی‌ را می‌توان‌ برمنابع‌ گوناگون‌ سلولز (که‌ شامل‌ ترکیبات‌ قهوه‌ باشد) روزنامه‌ و پوسته‌ی‌ غلات‌پرورش‌ داد. خاک‌ اره‌ی‌ استاندارد نیز، سطح‌ کشت‌ مناسبی‌ برای‌ رویانیدن‌ این‌ قارچ‌ است‌. شایدبهترین‌ خاک‌ مورد استفاده‌ برای‌ کشت‌ این‌ قارچ‌، برای‌ پرورش‌ دهندگان‌ آماتور، پوسته‌ی‌ خردشده‌ی‌ گندم‌ باشد، که‌ با قرار دادن‌ به‌ مدت‌ یک‌ ساعت‌ در زیر آب‌ با دمای‌ 165F درجه‌(فارنهایت‌) پاستوریزه‌ شده‌ است‌. ظرف‌های‌ در بسته‌ی‌ پلاستیکی‌ که‌ با خاک‌ اره‌ پر شده‌اند و باگرده‌ و بذر آغشته‌ شده‌اند نیز معمولاً مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند. در مزارع‌ بزرگ‌ و وسیع‌، ظروف‌پلاستیکی‌ بذر طویلی‌ از سقف‌ آویزان‌ هستند. سوراخهایی‌، به‌ منظور مبادله‌ی‌ هوا و نیز رشدقارچ‌ها از میان‌ آنها، روز ظروف‌ تعبیه‌ شده‌ است‌.
بذرافشانی‌ را می‌توان‌ بدون‌ فیلترهای‌ مخصوص‌ انجام‌ داد چرا که‌ قارچ‌های‌ گونه‌ی‌Pleurotus بسیار سریع‌ رشد می‌کنند و بیشتر ارگانیسم‌های‌ موجود در خاک‌ اره‌ را در این‌ رقابت‌،از میان‌ می‌برند.

قارچ‌ Reishi یا قارچ‌ جاودانگی‌(Ganoderma lucidum)
این‌ قارچ‌ سفت‌تر از آن‌ است‌ که‌ بتوان‌ آن‌ را تناول‌ کرد اما به‌ دلیل‌ شهرتش‌ در دارا بودن‌ فوائددارویی‌، در چای‌ از آن‌ استفاده‌ می‌شود. این‌ قارچ‌ بر رویه‌ی‌ خاک‌ اره‌ رشد می‌کند و در مخازن‌گوناگونی‌ نیز قابل‌ پرورش‌ است‌؛ از جمله‌ محفظه‌ی‌ سرپوشیده‌ی‌ ----- دار.

قارچ‌ ShittaRe یا قارچ‌ بلوط‌ سیاه( (Lentinula edodes
قارچ‌ Shittake نسبتاً در شرایط‌ آسانی‌ می‌روید و یکی‌ از محبوبترین‌ قارچ‌ها در ایالات‌متحده‌ی‌ امریکا است‌. امروزه‌، پرورش‌ دهندگان‌ قارچ‌ در ایالات‌ متحده‌، سالانه‌ بیش‌ از 5 میلیون‌پوند از این‌ قارچ‌ را تولید می‌کنند. به‌ مانند بسیاری‌ دیگر از قارچ‌های‌ مرغوب‌، Shittake درمخازن‌ سربسته‌ی‌ پلاستیکی‌ بر روی‌ لایه‌های‌ خاک‌ اره‌ می‌روید (در محیط‌هایی‌ مرطوب‌ ترز ازایالت‌ کالیفرنیا، این‌ قارچ‌ در محیط‌های‌ طبیعی‌ نیز می‌روید.) نژادهای‌ گوناگون‌ این‌ قارچ‌،زمان‌های‌ متفاوتی‌ ریا در امر جوانه‌ زدن‌ به‌ خود اختصاص‌ می‌دهند. برخی‌ این‌ مدت‌ حدود 45روز است‌ در حالیکه‌ بعضی‌ دیگر برای‌ تکمیل‌ عمل‌ به‌ 100 روز احتیاج‌ دارند. پس‌ از این‌ مدت‌ظرف‌ پلاستیکی‌ برداشته‌ می‌شود و قالب‌ها به‌ اطاقک‌ رشد منتقل‌ می‌شوند؛ (با دمایی‌ در حدود63F فارنهایت‌ و رطوبتی‌ در حدود 75 - 90%) پس‌ از برداشت‌ محصول‌، قالب‌ها، را می‌توان‌برای‌ عمل‌ رشد دیگری‌ آماده‌ کرد. برای‌ این‌ منظور قالب‌ها را آنقدر در آب‌ خیس‌ می‌دهند تا اینکه‌آن‌ قالب‌ به‌ وزن‌ اولیه‌ی‌ خود باز گردد.

چگونه‌ می‌توان‌ یک‌ قارچ‌ سمی‌ را بازشناخت‌؟
هرگز هیچ‌ قارچی‌ را نخورید مگر اینکه‌ مطلقاً از نوع‌ آن‌ مطمئن‌ شده‌ باشید. داستانهایی‌ که‌عوام‌ در مورد آزمایش‌ کردن‌ قارچها، برای‌ دریافت‌ اینکه‌ آیا سمی‌ هستند یا نه‌، البته‌ بی‌فایده‌اند.قارچهای‌ سمی‌ به‌ خاطر تجربه‌ی‌ اشخاصی‌ بداقبال‌ شناخته‌ ش‌اند. خوردن‌ قارچ‌های‌ وحشی‌می‌تواند خطرناک باشد

روش تهیه کمپوست قارچ دکمه ای
کمپوست سازی در دو فاز انجام می گیرد فاز I معروف به فاز تخمیر و فاز Ii معروف به فاز پاستوریزاسیون می باشد.


فاز I :
برای تهیه کمپوست فرمولهای متفاوتی وجود دارد که با توجه به مواد موجود در هر محیط تعیین می شود اما از فرمول زیر می توان در هر محدوده با کمی تغییرات استفاده کرد:

1) کلش گندم 6000 کیلوگرم (محیط اصلی )

2) کود مرغی 3500 کیلوگرم ( مکملها )

3) ملاس 100 کیلوگرم ( مواد غذایی کنستانتره )

4) اوره 100 کیلوگرم ( مواد شیمیایی )

5) گچ هیدراته 400 کیلوگرم (مواد معدنی )



خیساندن:

ابتدا کلش گندم را باید کاملا با آب خیس نمود برای این کار بسته های کلش را از هم باز می کنند و بر روی یک بستری که بتون که دارای زه کش می باشد می ریزند با شلنگ روی آن اب می پاشند و آب خارج شده از زه کش را دوباره روی آن پمپ می کنند (آب کثیف) در ابتدا کلش به سختی آب جذب می کند به ازای هر تن کلش حدود 5000 لیتر آب لازم داریم.



مخلوط کردن:

تمام مواد به جزء گچ را کاملا باهم مخلوط می کنیم و آن را بر روی روی یک بستری که بتون که دارای زه کش می باشد به صورت زیر به اصطلاح قالب می زنیم ( طول بستگی به مقدار کمپوست دارد) :

در تابستان، بهار و پاییز : ارتفاع: 1.2 متر عرض: 1.2 متر

در زمستان: ارتفاع:1.5 متر، عرض: 1.5 متر


به ترتیب زیر این مرحله به اتمام می رسد:

1) روز اول : مخلوط و انباشت کردن

2) روز چهارم : اولین برگرداندن

3) روز هشتم : دومین برگرداندن

4) روز دوازدهم : سومین برگرداندن

5) روز شانزدهم : چهارمین برگرداندن

6) روز بیستم : شروع فاز Ii

در برگردان سوم و چهارم گچ را نیز اضافه می کنیم


فاز Ii
در این مرحله کمپوست اماده شده در فاز I وارد تونلی که تمام شرایط تحت کنترل است به منظور پاستوریزاسیون (کشتن کلیه میکروارگانیسمهای بیماریزا ) و کاندیشن یا همان شیرین کردن ( حذف آمونیاک و تبدیل آن به نیترات ) می شود.

در این مرحله در ابتدا دما را به 60 درجه سانتیگراد به مدت 8 ساعت می رسانند سپس دما را تا 52 درجه سانتیگراد پایین می آورند و برای شیرین کردن به مدت 7 روز دیگر در این دما می ماند. پس از رسیدن به دمای محیط آن را بذر زنی می کنند.



نکات:

1) کمپوست آماده شده باید بوی علف تازه چیده شده بدهد و هرگز اثری از آمونیاک در آن نباشد.

2) هر کلش باید ترد باشد و هرگز سفت نباشد.

3) رطوبت کمپوست را باید با دست اندازه گرفت برای این کار کمی کمپوست را در مشت می فشاریم اگر یکی دو قطره آب از آن چکید رطوبت آن مناسب است و اگر شرشر ریخت رطوبت زیاد است وباید رطوبت آن را تبخیر کرد و اگر اصلا نریخت باید به آن رطوبت اضافه نمود.

4) کمپوست نباید دست را کثیف کند.

[ ٢٢ خرداد ۱۳۸٩ ] [ ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ ] [ ترکمان ]

آموزش پیوند زدن درختان میوه

تهیه پیوندک

در پیوند اسکنه تهیه پیوندک خیلی ساده و آسانتر از تهیه پایه است.یعنی شاخه ای که حداکثر به ارتفاع 10 سانتی متر و دارای دو یا سه جوانه در انتهای فوقانی باشد انتخاب نموده قسمت تحتانی آن را در طول 4 تا 5 سانتی متر از دو طرف متقابل به طور مورب می تراشند یعنی دو سطح تراش نسبت به یکدیگر مایل می با شند.

قرار دادن پیوندک روی پایه

بر نصب پیوندک روی پایه باید دو لب شکاف انتهایی آن را به وسیله چاقوی پیوند زنی ( اگر پایه نازک باشد) و یا دستگاه مخصوص پیوند اسکنه از یکدیگر باز نموده پیوندک را در داخل آن قرار داد.

یکی از موارد استعمال پیوند اسکنه در درختان خانواده سوزنی برگها مانند انواع کاج می باشد . درباره این دسته از درختان و پاره ای از گیاهان دیگر مانند گردو باید پیوند اسکنه ای را در جوانه انتهایی زد.یعنی بدون اینکه قبلاً انتهای پایه  را قطع کنند جوانه انتهایی آن را که نسبتاً درشت است از وسط ودر طول شاخه شکاف داده و پیوندک را نیز که دارای جوانه انتهایی می باشد یعنی از انتهای شاخه باید انتخاب شود پس از تراشیدن و تیهه آن در شکاف پایه قرار داده می بندند.

در پاره ای از نباتات دیگر مانند آزاله و بعضی از جور های خانواده تیغی ها( کاکتاسه) به جای اینکه پایه را شکاف دهند و پیوندک را بترشاند عمل بر عکس انجام می دهند.یعنی انتهای پایه را تراشیده و قسمت  تحتانی پیوندک را شکاف می دهند.در این پیوند نیز پیوندک باید دارای جوانه انتهایی باشد.یعنی نوک آنرا نباید قطع کرد.

2- پیوند تاجی: در این پیوند نیز شاخه را از درخت جدا کرده روی انتهای پایه که به طور افقی قطع گردیده زیر پوست ساقه آن را قرار می دهند.

تهیه پایه: اگر پایه جوان باشد پس از قطع انتهای آن در محلی که پیوندک باید نصب شود با چاقوی پیوندزنی پوست پایه را از چوب جدا می نمایند به نحوی که پوست شکاف نخورد.الین امر در پایه های جوان که پوست انها نازک می باشد و نرمی خود را از دست نداده اند ممکن است ولی در پایه های کهن که پوست درخت چوب پنبه ای شده و سفت شده این طرز عمل مقدور نیست.برای اجرای پیوند تاجی در پایه های نوع اخیر شکافی عمودی به عمق چند میلیمتر و طول 4تا 5 سانتیمتر در پوست درخت و در محل پیوند ایجاد نموده و با نوک چاق5وی پیوند زنی پوست درخت را از چوب جدا می کنند به قسمی که پوست از پایه جدا شود ولی قطع نگردد و بعد پیوندک را زیر پوست قرار می دهند .در طرز اول بستن پیوند لازم نیست ولی در طریقه دوم باید پیوندک را به وسیله ریسمان در محل مناسب خود ثابت نگه داشت.

تهیه پیوندک

در پیوند تاجی قسمتی از پیوندک که باید زیر پوست پایه قرار گیرد دارای ضخامتی خواهد بود که بتوان آن را به آسانی زیر پوست پایه قرار داد.برای این منظور در پیوندک های نازک انتهای تحتانی آن را بطور مورب قطع می کنند ولی در شاخه های ضخیم پیوندک باید به اصطلاح معروف شانه دار باشد.یعنی اول قسمت بالای تراش پیوندک را افقی قطع نموده ( تقریباً تا مرکز یعنی وسط ضخامت پیوندک) و سپس بقیه را در امتداد سطح موربی که طول آن تقریباً در حدود 3تا 4 سانتی متر می شود از پیوندک جدا نماید.

3- پیوند نیمانیم: پیوند انگلیسی یا نیمانیم که در سایر ممالک خیلی مرسوم است و در هوای آزاد مورد استفاده قرار می گیرد در ایران فقط در گلخانه برای پیوند درختچه های تزئینی از قبیل گل سرخ – یاس درختی – درخت برف یا زبان گنجشک- گل نارون مجنون – موچسب و غیره مورد استعمال دارد.در این پیوند تا جایی که ممکن است  باید پایه و پیوندک دارای  یک قطر باشند در این صورت تهیه پایه و پیوندک یکسان بوده هیچ تفاوتی  بین انها نیست ولی هر گاه پایه قطورتر از پیوندک باشد طرز تهیه انها متفاوت خواهد بود.

انواع پیوند نیمانیم: پیوند نیمانیم را به دو طریق می توان انجام داد.یکی ساده و دیگری شکاف دار.در پیوند نیمانیم ساده اگر پایه و پیوندک دارای یک قطر باشد انتهای هر دو آنها را به طور مورب به قسمی که سطح مقطع در حدود 2تا3 سانتی متر باشد قطع می کنند پس از تراشیدن پایه و پیوندک  دو مقطع را با یکدیگر منطبق کرده یعنی روی هم قرار داده با ریسمان می بندند و چسب می زنند.

در پیوند نیمانیم  شکاف دار پایه و پیوند را به طور عمودی شکاف می دهند.در موقع نصب پیوندک روی پایه لبه شکاف یکی از دو قسمت به شکل زبانه داخل شکاف دیگری قرار گرفته و بدین طریق باعث استحکام پیوند می شود.طول شکاف مساوی ثلث طول سطح مورب مقطع می باشد و ابتدای ان در آخر ثلث اول مقطع ووانتهای آن اول ثلث سوم سطح نامیرده قرار دارد.

پیوند رو میزی: پیوند رومیزی پیوند نیمانیمی است که پایه قلمه بدون ریشه و محل خارج از زمین در مکان سر پوشیده ای می باشد و چون عمل پیوند کردن روی میز انجام می گیرد این نوع پیوند را رومیزی نام نهاده اند.

طرز نصب کردن پیوندک روی پایه با پیوند نیمانیم ساده یا شماف دار هیچ تفاوت ندارد ولی برای جوش خوردن پایه باید محیط مناسبی به ترتیب که ذیلاً شرح می دهیم ایجاد نمود.قلمه ای که به عنوان  پایه مورد استفاده قرار می گیرد  20 تا 30 سانتی متر طول دارد  و پیوندک دارای 2 تا 3 جوانه می باشد.

پس از آنکه پیوندک روی پایه قرار داده شد و اطراف ان را با ریسمان بستند و با چسب پوشاندند قلمه های پیوند شده را دسته کرده هر 30 تا 50 عدد آن را با هم می بندند.از طرف دیگر در جعبه چوبی که ابعاد آن متناسب با مقدار قلمه پیوند شده است مقداری خاک اره یا خزه به ارتفاع تقریبی 5 سانتی متر می ریزند و دسته قلمه را بطور عمودی  پهلوی یکدیگر روی خاک اره ته جعبه بطور مرتب قرار می دهندو روی این قلمه ها را  با خاک اره به ارتفاع 5 سانتی متر می پوشانند و طبقه دیگری از قلمه پیوند شده روی آن قرار می دهند و این عمل را تکرار می کنند تا جعبه پر شود و بتوان روی ان را با قشری از خاک اره به ضخامت 5 تا 10 سانتی متر پو شاند.پس از آنکه جعبه پر شد، مقدار ریادی آب روی قلمه ها  می ریزند تا خاک اره و یا خزه بین ردیف ها کاملاً خیس شود.در این موقع در جعبه را بسته در محلی که اقلاً 30 درجه و حد اکثر 35 درجه حرارت داشته باشد  قرار می دهند بعد از 15 تا 20 روز پیوندها جوش خورده باید انها از جعیه خارج نمود و در خاک برای ریشه دار شضدن قلمه ها ( یعنی پایه پیوند شده ) کاشت.

4- پیوند ترصیعی: این نوع پیوند شبیه به پیوند اسکنه است با این تفاوت که در پیوند ترصیعی تنها به ایجاد شکاف در پایه اکتفا نمی شود بلکه قطعه ای از چوب و پوست پایه را که مقطع آن دارای شکل مثلثی می باشد از داخل پایه طبق  بیرون می آورند.

برای تهیه پیوندک دو طرف انتهای تحتانی ان را به نحوی می تراشند که بتوان آن را در قسمت خالی پایه قرار داد.

اشکال اجرایی این طرز پیوند که محکم ترین انواع پیوند انتهایی می باشد در این است مه تراش پیوندک و تهیه جای ان در پایه باید به قسمی باشد که این دو قسمت کاملاً در یکدیگر قرار گیرند و در موقع اتصال آنها به یکدیگر فضای خالی و هوا بین جدارهای آنها نباشد یعنی پایه و پیوندک کاملاً به یکدیگر بچسبندند.بستن پیوندک و پوشاندن آن با چسب در پیوند ترصیعی نیز لازم است.

ب)- پیوند جانبی: در پیوند جانبی بدون قطع انتهای پایه پیوندک را در منطقه ای از سطح جانبی آن نصب می نمایند.

پیوند قاشی

 از این پیوند زمانی استفاده می شود که درخت پوست نمی دهد  و پایه و پیوندک در حالت خواب هستند.روش کار بداین ترتیب است : 1- برای آماده کردن پیوندک شاخه ای که قطر آن 1 تا 5/2 سانتی متر است انتختاب کرده برش با زاویه 45 درجه در زیر جوانه ، سپس از 5/2 سانتیمتری بالای جوانه یک برش مورب  به طرف پائین در داخل ساقه زده می شود تا به برش اول برسد.در پا یه نیز برشهایی کاملاً مشابه پیوندک ایجاد کرده پس از حذف قسمت زائد آن ایه و پیوندک را با هم جفت می کنند و می کوشند تا لایه های زاینده کاملاً در تماس با یکدیگر قرار گیرند .در محل پیوند جوانه را باید با نوارهای پلاستیکی  ویپه پیوند جوانه یا مواد مشابه محکم نگه داشت.پوشاندن پیوندگاه با چسب پیوند ضروری است  ولی باید متوجه بود که روی جوانه چسب زده نشود ممکن است اطراف محل پیوند را با خاک پوشانده اند تا از خشک شدن محل پیوند جلوگیری شود.

پیوند مهاری: گاهی روی درخت شاخه های بزرگی وجود دارند که زاویه آنها با تنه اصلی کم  است و خطر شکسته شدن دارند برای جلوگیری از این مشکل یک شاخه کوچک مناسب  (پیوندک) در نزدیکی شاخه بزرگی که قرار است. بر روی آن پیوند زده شود( پایه) برگزیده به اندازه ای که لازم است کوتاه می گردد. وبه روشی مشابه پیوند اتصالی به شاخه اصلی پیوند زده می شود.

انواع مختلف پیوندهای مجاورتی:

در عمل سه نوع پیوند مجاورتی تشخیص می دهندکه عبارت است از پیوند مجاورتی انتهائی ، جانبی و شکمی ( کمانی)

پیوند مجاورتی انتهائی: در این پیوند انتهای پایه را قطع نموده مانند انتهای پایه در پیوند نیمانیم تراش می دهند.برای تهیه پیوندک پوست نقطه از شاخه را برداشته تا جایگاهی برای انتهای پایه ایجاد شود.پس از قرار دادن پیوندک روی پایه این دو را محکم با یکدیگر بسیه و اطراف آن را با چسب پیوند می پوشانند.

پیوند مجاورتی جانبی: در این قسم پیوند انتهای شاخه پیوندک و پایه را قطع نمی کنند بلکه در نقطه از طول ساقه هر کدام از دو قسمت نامبرده مقداری از پوست درخت را با چاقوی پیوند زنی می تراشند بنحوی که چوب پیوندک و پایه در سطح آنها از یک قشر سلولهای طبقه مولده پوشیده شده ظاهر گردد.پس از قرار دادن پیوندک و پایه پهلوی یکدیگر انها را محکم بسته و با چسب اطراف پیوندک و پایه را می پوشانند.

پیوند مجاورتی کمانی ( شکمی) : این طرز پیوند شباهت نام به پیوند شکمی دارد و طرز عمل طبق طرز اجرای پیوند شکمی است.یعنی در نقطه مناسبی روی پایه دو شکاف عمود به یکدیگر که نسبت به شاخه یکی عرضی و دیگری در امتداد طول ساقه قرار گرفته است ایجاد می نماید.در پیوند مجاورتی شکمی باید توجه نمود که شکاف عرضی در قسمت پائین شاخه یعنی نسبت به جوانه انتهایی زیر شکاف طولی قرار گیرد.

در موقع تهیه پیوندک باید دقت کرد که تراش انتهایی ان از 5 تا 10 میلی متر بالاتر و در طرف مقابل یک جوانه شروع شود زیرا این جوانه است که بعداً یعنی پس از جوش خوردن پیوندک و قطع آن از درخت مادری شاخه مطلوب را ایجاد خواهد نمود.

پیوند نباتات تیغی: نباتات تیغی که کاکته نیز نامیده می شوند گیاهانی هستند که بنابر مقتضیات محل رویش که دارای هوای گرم و خشک می باشد برگهای خود را از دست داده اند و دارا یتیغهای  زیاد گردیده اند و علاوه بر این ساقه ها انها سبز و گوشتی یعنی نرم مانده است و مقدار زیادی اب در خود ذخیره نموده است .این گیاهان که اغلب دارای شکلهای غیر عادی و قابل توجه می باشند در اثر پیوند تغییر شکل داده بیشتر موجب اعجاب می شود.

در نباتات تیغی پیوند فصل گل دادن گیاه را تغییر داده و موجب بقای انواعی که در شرایط گلخانه ها نمی توانند روی ریشه خود زندگانی کنند می گردد.

طرز عمل : از نظر پیوند انواع نباتات تیغی را به دو دسته تقسیم می کنند یکی گیاهان تیغی پهن و نازک و دیگری تیغهای گرد و استوانه ای (کروی شکل )

برای پیوند کردن دسته اول شکافی در انتهایفوقانی پایه و یا روی سطح جانبی آن ایجاد نموده پیوندک را پس از آنکه پوست قسمتی که باید با پایه جوش بخورد یعنی انتهای تحتانی آن برداشته شد این قسمت را در پایه داخل می کنند و سپس پیوندک را به وسیله دو یا سه تیغ از همان پایه در محل ثابت نگاه می دارند.جهت بستن پیوند ریسمان احتیاج نیست.

در دسته دوم انتهای فوقانی پایه را کاملاً افقی قطع نموده و پس از آنکه پیوندک را نیز به همین ترتیبق حاضر کردند ، پیوند را روی پایه قرار داده ریسمانی که از روی پیوندک عبور کرده و از زیر گلدان هم می گذرد به یکدیگر می بندند تا در اثر تکان خوردن گلدان یا وزش بادی پیوندک از جای خود تکان نخورد.( قبل از ریسمان می توانیم پنبه ، پشم و یا پارچه را روی پیوندک قرار دهیم )

پیوند شکافی جانبی

در پیوند شکافی جانبی طرز عمل کاملاً شبیه به طریقه پیوند ترصیعی است با این تفاوت که در پیوند جانبی به جای انکه قسمتی از پایه را به طور عمودی در آورند انم را بطور مایل به نحوی شکاف می وهند که شکاف به مرکز یعنی وسط ساقه پایه نرسد.در غیر این صورت علاوه بر دشوار شدن ، علاج زخم حاصله استقامت تنه پایه را نیز کم می کند و در اثر جزیی ضربت این قسمت فوقانی آن در محل پیوند از بقیه ساقه جدا می شود.

پیوند جانبی زیر پوست

در پیوند تاجی پوست پایه را به وسیله چاقوی پیوند زنی جدا کرده بدون اینکه پوست شکافی بخورد ( در پایه هی جوان ) پیوندک را زیر پوست یعنی بین پوست و چوب پایه قرار می دادند.در پیوند جانبی زیر پوست نیز این عمل اجرا می شود ولی از آنجایی که انتهای پایه قطع نشده باید از سه طرف یعنی بالا و دو طرف چپ و راست به وسیله یک شکاف افقی و عمودی پوست پایه را به طول 4 تا 5 سانتی متر قطع و از بدنه پایه جدا نمود.پیوندک را که مانند پیوندک در پیوند تاجی تراشیده اند روی چوب لخت یعنی بدون پوست پایه قرار می دهند و پوست پایه را که قبلاً جدا کرده بودند ولی هنوز از یک طرف به پایه متصل است روی پیوندک قرار داده با ریسمان محکم می بندند.

پیوند نیمانیم جانبی

در این پیوند پیوندک را مانند پیوند نیمانیم ساده یا شکاف دار تهیه می نمایند و قسمتی از پوست پایه را به طول 2 تا 3 سانتی متر یعنی به اندازه طول مقطع پیوندک برداشته و شکافی در چوب پایه ایجاد می نمایند.( در پیوند انگلیسی جانبی شکاف دار) مانند پیوند نیمانیم معمولی و یا انتهای پیوندک و پایه را به یکدیگر متصل می کنند. 

پیوند پلی

در میان فواید پیوند گفتیم که برای  حفظ درختانی که در زمستان از حیوانات جونده صدمه دیده اند و محکوم به خشک شدن و از بین رفتن هستند از پیوند پلی استفاده می کنند.نوع پیوندی که موردئ استفاده قرار می گیرد تقریباً پیوند نیمانیم جانبی ساده می باشد.

تهیه پایه : برای تهبیه پایه به طریق زیر عمل  می کنند:

1- بالای قسمتی از پایه که صدمه دیده و به فاصله 10 تا 15 سانتیمتر از زخم تنه پوست درخت را در چند نقطه می تراشند به قسمی که قسمتهای تراشیده شده به فواصل مساوی و مرتب درز اطراف تنه قرار گیرد.تعداد این نقاط نسبت به ضخامت تنه درخت از 3 تا 5 و گاهی بیشتر تفاوت نمی کند.

4- خاک پای درخت را بر می دارند تا قسمت تحتانی کله یا یقه درخت و یا چند ریشه ضخیم ظاهر گردد.روی این قسمت اخیر و در مقابل تراشهای تنه درخت پوست چند نقطه را بر می دارند.تعداد تراشهای بالا و زیر زخم باید مساوی و محلشان مقابل یکدیگر باشد.بدین قسم عمل تهیه پایه خاتمه می یابد.

تهیه پیوندک

شاخه هایی که طول آنها مساوی فاصله بین دو قسمت متقابل و تراشیده تنه و ریشه است از پایه مادری جدا نموده و دو انتهای آن را بطور مورب یعنی مانند پیوند نیمانیم ساده قطع می کنند.

اتصال پیوندک و پایه

دو سر پیوندک را روی قسمتهای تراشیده تنه و ریشه درخت قرار داده به وسیله میخ مفتولی به طول 2 تا 3 سانتی متر در جای خود ثابت نگه می دارند.( زیرا ریسمان استحکام و قدرت مافی برای نگه داشتن پیوندک را در جای خود ندارد) و اطراف زخمهای پیوند را با مقدار زیادی چسب می پوشانند

پیوند جوانه

در عمل دو نوع پیوند جوانه مشاهده می شود.یکی پیوند جوانه زیر پوست که نزد باغبانان به پیوند شکمی معروف است و دیگری پیوند لوله.

1) – پیوند شکمی : در این پیوند ، پیوندک فقط از یک جوانه تشکیل شده و آنرا در نقطه اختیاری از طول ساقه پایه زیر پوست قرار مسی دهندذ.

تهیه پایه : برای اینکه نتوان جوانه پیوندک را زیر پوست ساقه قرار داد لازم است که پوست پایه به آسانی  از چوب آن جدا شود و این امر ممکن نیست مگر اینکه شیره نباتی در جریان باشد یعنی پایه تا اندازه ای دارای فعالیت حیاتی باشد و به اصطلاح معروف پایه آب دار بوده پوست بدهد و این امر فقط در بهار و پائیز میسر است زیرا در زمستان شیره نباتی راکد بوده  و در تابستان نیز گرمای هوا تا اندازه ای پوست پایه را خشک نموده مانع از جدا شدن آن از چوب می گردد.

برای تهیه پایه به طرق مختلف عمل می نمایند.بطور معمول دو شکاف کم عمق بوده و عمود بر یکدیگر یکی کوتاه و افقی و دیگری طویل ( در حدود 2 تا 3 سانتی مت ) و عمودی روی ساقه پایه انجام می گیرد.در صورتیکه پایه حاضر برای پیوند کردن باشد به آسانی می توان با نوک چاقوی پیوند زنی پوست دو طرف عمودی پایه را از چوب جدا نمود و پس از قرار دادن پیوندک زیر پوست عمل پیوند کردنه را انجام داد.

در بعضی از درختان مانند درخت پسته که دارای شیره می باشد پس از خراش دادن پوست آنها را از محل زخم شیره جاری شده و اگر جوانه پیوندک زیر شکاف باشد این شیره روی آنرا پوشانده و مانع جوش خوردن پیوند می گردد.برای رفع این مانع کافی است که شکاف افقی را پائین یعنی زیر شکاف عمودی قرار دهند.در این صورت جوانه پیوند بالای شکاف افقی واقع شده شیره درخت از زیر آن جاری می گردد و صدمه دای به پیوندک نمی زند.

بعضی از باغبانان برای دو شکاف 3 شکاف روی پایه می دهند.دو شکاف عمودی به فاصله تقریبی 5 تا 10 میلیمتر و یک شکاف افقی که وسط دو شکاف عمود را به یکدیگر متصل نماید.

در این طرز تهیه پایه قطعات پوست پایه را به طرف بالا و پائین برگردانده جوانه پیوندک را روی چوب می گذارند و پس از قرار دادن مجدد پوست پایه را روی پیوندک آنرا با ریسمان می بندند.

اگر پایه جوان باشد به یک شکاف عمودی اکتفا می کنند. این طرز عمل در اصفهان انجام می شود و بتوان تا اندازه ای آن را خم کرد زیرا برای قرار دادن پیوندک باید درخت را بطرفی که شکاف واقع شده خم کرد تا در اثر این عمل دو لب شکاف از هم دور شده پوست پایه از چوب جدا شود.در این موقع جوانه یعنی پیوندک را زیر پوست پایه جای داده درخت را رها می کنند تا بحال اول خود برگردد.

تهیه پیوندک : روی شاخه کاملاً رسیده جوانه انتخاب می کنند و برای جدا کردن آن از شاخه دو شکاف افقی یکی  بالا و دیگر یپائین ئ جوانه روی پوست شاخه جدا می نمایند تا هوا نتواند طبقه مولده زیر پوست پایه  و پیوندک را خشک نماید.معمولاً برای جلوگیری از هر پیش امد اول پیوندک را تهیه نموده در مقداری آب یا محل مرطوبی مانند دهان نگاه می دارند و پس از آن اقدام به تهیه پایه می کنند.

قرار دادن پیوندک روی پایه : برای انجام این عمل با چاقوی پیوند زنی دو لب پوست پایه را در طول شکاف عمودی بلند کرده و انتهای تحتانی آن پیوندک را زیر پوست پایه قرار داده بطور ملایم به طرف پائین فشار می دهندتا تمام پیوندک زیر پوست قرار گیرد.بعد بالا و پائین پیوندک را با ریسمان می بندند.در پیوند شکمی احتیاج به چسب پیوند نیست زیرا در این نوع پیوند پوست پایه تمام قسمتها را می پوشاند و محلی برای هوا کشیدن و یا دخول اجسام نامناسب زیر پیوندک وجود ندارد.

2- پیوند لوله: در این نوع پیوند بجای اینکه فقط یک جوانه  با مقداری از پوست پایه را بعنوان پیوندک مورد استفاده قرار دهند پوست درخت را به شکل استوانه یا لوله که طول ان در حدود 3 تا 4 سانتی متر می باشد و فقط یک جوانه روی آن قرار دارد جدا نموده و به همان شکل دور ساقه پایه قرار می دهند. در این صورت طرز تهیه پایه بنابر اینکه آنرا قطع می کنند و با انتهای پایه پس از جوش خوردن پیوند از بقیه پایه جدا می شود فرق می کند.

تهیه پیوندک : پس از آنکه انتهای فوقانی شاخه حامل پیوندک را به 2 سانتیمتر بالاتر از محل جوانه قطع کردند از دو سانتیمتری زیر جوانه نامبرده با شکافی افقی پوست شاخه را بطور استوانه یعنی دور تا دور از چوب پیوندک جدا می نمایند.

تهیه پایه : بطور معمول پیوند لوله ای را روی شاخه های جوان که قطر آنها تقریباً به اندازه یک مداد یعنی کمتر از یک سانتیمتر است می زنند.برای این کار نوک پایه را نیز قطع کرده و پوست آنرا به شکل نوارهایی تا محلی که پیوندک باید قرار گیرد جدا می نمایند یدون اینکه نوارهای پوست از پایه بریده شود.

برای نصب پیوندک روی پایه انتهای پایه را که پوست آن برداشته شده داخل استوانه پیوندک نموده قسمت اخیر را در طول پایه می لغزانند تا به محلی که قطر پایه و پیوندک یکی باشد برسد.در این محل دو طبقه مولده با یکدیگر کاملاً تماس حاصل می نماید و بدون اینکه محتاج به بستن باشیم پیوند و پایه به هم می چسبند.

در موقع اجرای عمل دو حالت پیدا می شود؛ ممکن است پیوندک قطورتر از پایه باشد یعنی مقدار پوست لوله پیوندک که به شکل سطح مربع مستطیل در آمده زیادتر از یکدور پایه باشد. در این صورت نوار باریکی از کنار سطح مستطیل قطع می کنند و عرض نواز حذف شده به اندازه ای است که پس از قرار دادن پیوندک به دور پایه دو لب پوستی که حاصل جوانه می باشد کاملاً با یکدیگر جفت شود این نوع پیوند را بایستی با ریسمان بست.

ممکن است پایه قطور تر از لوله پیوندک باشد در این صورت نیز لوله پیوندک را شکاف می دهند ولی عرض مستطیلی که لوله پیوندک را نشمیل می دهد کافی نخواهد بود که تمام اطراف قسمت  بی پوست پایه را بپوشاند.بنابراین پس از آنکه پیوندک را به دور پایه پیچیدند قسمتی از آن که بی پوست و لخت می ماند بایدبا پوست خود پایه که در موقع تهیه ان از چوب جدا کرده بودند ولی هنوز به پایه آویزان بود پر و پوشیده شود بعد از قرار دادن پیوند روی پایه اطراف آنرا با ریسمان می بندند و زخمها را با چسب پیوند می پوشانند .این طرز اخیراً در استعمال زیاد درخت گردو است.

پیوند شاخه قبل از جدا کردن پیوندک از پایه مادر( پیوند مجاورتی)

پیوند مجاورتی تنها پیوندی است که ممکن است بدون دخالت انسان انجام گیرد ودر طبیعت زیاد دیده می شود.این طرز پیوند از ازمنه قدیم مرسوم بوده است.در چنکلها و باغات دو تنه درخت یا شاخه انها در اثر تماس دائم و سائیده شدن به یکدیگر پوست بین انها از بین رفته دو طبقه مولده با یکدیگر جوش می خورد.

 

احتیاط های لازم در موقع پیوند کردن نباتات تیغی:

1- سطح مقطع در پیوندک و پایه کاملاً صاف باشد.2- عمل باید به سرعت انجام گیرد تا رطوبت دو مقطع خشک نشود.3- در موقع اتصال دو قسمت پیوند باید مقطع پیوندک را چند مرتبه روی انتهای پایه بمالند تا حباب هوا بین پایه و پیوندک باقی نماند.4- موقع پیوند نباتات تیغی از اواخر بهار تا اول ماه سوم تابستان می باشد. 5- در تمام مدتی که پیوند جوش نخورده است گلدان را باید در آفتاب قرار داد.

مواظبت نهال پیوند شده : معمولاً در نواحی سردسیر که شدت سرما و یخبندان زیاد است ، بهتر است پیوندهای بهاره و پیوند آخر تابستان را با پوشش سبکی مانند کاه بلند( کلش ) و یا انباشتن برگ خشک در اطراف پیوندک از گزند سرما حفظ نمائید.

بالا رفتن شیره نباتی در درخت علل زیاد دارد که یکی از مهمترین آنها وجود شاخه یا جوانه فعال در انتهای فوقانی گیاه می باشد.این جوانه مانند تلمبه ای کرده شیر نباتی را بطرف خود می کشد و به همین جهت است که شاخه های فوقانی درخت همیشه شاداب تر و پررشد تر و قوی تر از شاخه هایی است که زیر شاخه انتهایی درخت قرار گرفته است.

وجه اله ترکمان

[ ٢٢ خرداد ۱۳۸٩ ] [ ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ ] [ ترکمان ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

روستای ترکمان (منگاوی سابق ) از توابع دهستان ترک غربی جوکار شهرستان ملایر واقع در استان همدان می باشد این وبلاگ جهت معرفی روستا و آداب و رسوم آن در دهه فجر سال 1385 راه اندازی شده است .
صفحات اختصاصی
RSS Feed

FREE UPLOAD CENTER
FREE UPLOAD CENTER
FREE UPLOAD CENTER
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت

☆TURK music☆

Habibiyan


FREE UPLOAD CENTER